بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله
در این مقاله، مجموعهای از بهترین و امنترین بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله را معرفی میکنیم؛ بازیهایی ساده که بدون تجهیزات خاص و با کمترین هزینه قابل اجرا هستند.
سن سه سالگی یکی از مهمترین دورههای رشد حرکتی، شناختی و اجتماعی کودک است.
در این سن، بچهها پر از انرژی، کنجکاوی و نیاز به تجربه کردن هستند.
بازیهای حرکتی بهترین ابزار برای تخلیه انرژی، تقویت عضلات، افزایش تمرکز، رشد هوش و حتی ارتباط بهتر کودک با والدین محسوب میشوند.
پادکست اهمیت بازی های حرکتی برای کودکان
ویدیوی آشنایی با چند نمونه بازی حرکتی برای کودکان سه ساله
بهترین بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله
بازیهای حرکتی بخش مهمی از آموزش دوران کودکی، به ویژه برای کودکان سه ساله، هستند.
در این مرحله، کودکان شروع به توسعه مهارتهای حرکتی درشت و ظریف خود میکنند و بازیهای حرکتی روشی سرگرم کننده و جذاب برای ارتقای فعالیت بدنی و یادگیری فراهم میکنند.
بازیهای حرکتی به عنوان فعالیتهای مبتنی بر بازی تعریف میشوند که شامل حرکت بدنی هستند و برای ارتقای یادگیری و رشد در کودکان خردسال طراحی شدهاند.
آنها میتوانند اشکال مختلفی از جمله رقص، موسیقی و فعالیتهای حرکتی و همچنین بازیهایی که شامل دویدن، پریدن و سایر اشکال فعالیت بدنی هستند، داشته باشند.
۱. راه رفتن روی خط
با چسب نواری یک خط صاف یا زیگزاگی روی زمین بدهید. کودک باید بدون افتادن پا از خط حرکت کند.
تعادل، تمرکز، هماهنگی چشم و پا را تقویت میکند.
مناسب برای: خانههای کمفضا.
۲. پرش از روی بالشتها
چند بالشت را پشت سر هم قرار دهید و کودک باید از روی آنها بپرد.
مهارتها: قدرت پاها، کنترل بدن، شجاعت حرکتی.
ویژگی: بدون خطر و بسیار جذاب.
۳. بادکنک بازی
بادکنک را در هوا نگه دارد و اجازه ندهد روی زمین بیفتد.
مزایا: افزایش سرعت عمل، تمرکز، هماهنگی چشم و دست.
نکته: بادکنک را زیاد کوچک نکنید تا احتمال بلع خطرناک نباشد.
۴. تونل خزیدن
با استفاده از پتو یا کارتن، یک تونل بسازید. کودک باید از داخل آن عبور کند.
تقویت میکند: عضلات مرکزی بدن، هماهنگی، شجاعت.
۵. جمع کردن توپها
چند توپ کوچک یا اسباببازی در اتاق پخش کنید. کودک باید همه را در سبد مشخص بریزد.
مزایا: سرعت، دقت، تقویت عضلات دست و حرکت هدفمند.
چرا بازیهای حرکتی برای کودکان سه سال مهم هستند؟
استفاده از بازیهای حرکتی در آموزش دوران کودکی توسط طیف وسیعی از چارچوبهای نظری، از جمله مفهوم شناخت تجسمی، پشتیبانی میشود.
شناخت تجسمی نشان میدهد که ذهن فقط در مغز قرار ندارد، بلکه در سراسر بدن توزیع شده است و ارتباط نزدیکی با حرکت بدنی و تجربه حسی دارد.
این چارچوب نشان میدهد که حرکت و فعالیت بدنی برای رشد شناختی ضروری است و بازیهای حرکتی میتوانند نقش کلیدی در ارتقای یادگیری و رشد در کودکان خردسال داشته باشند.
در سهسالگی:
-
عضلات بزرگ بدن در حال تقویت و شکلگیری هستند
-
کودک نیاز به تجربه حرکت، پویایی و کشف محیط دارد
-
مهارت تعادل، هماهنگی، سرعتعمل و دقت در حال رشد است
-
مغز در بالاترین مرحله انعطافپذیری قرار دارد
-
کودکان انرژی زیادی دارند و نیازمند تخلیه سالم هستند
لیست بازیهای ساده و امن برای تقویت مهارتهای حرکتی کودک سهساله
در ادامه یک لیست کامل، ساده، کاربردی و کاملاً امن از بهترین بازیهای حرکتی برای کودکان سهساله را میبینی.
همه بازیها قابل انجام در خانه، مهدکودک یا فضای باز هستند و بدون نیاز به تجهیزات خاص.
۱. لی لی ساده روی زمین (لیلی کمخطر)
-
یک خط یا مربعها را با چسب کاغذی روی زمین بکشید.
-
از کودک بخواهید روی هر مربع بپرد.
مهارتها: تعادل، هماهنگی پاها، تمرکز.
۲. پرتاب توپ نرم به داخل سبد
-
یک سبد بگذارید و چند توپ اسفنجی بدهید.
-
از کودک بخواهید با فاصلههای مختلف توپ را داخل سبد بیندازد.
مهارتها: هماهنگی چشم و دست، کنترل قدرت.
3. مسابقه جمع کردن اسباب بازیها
-
چند اسباببازی را در اتاق پخش کنید.
-
کودک باید سریع آنها را جمع کرده و در سبد بگذارد.
مهارتها: سرعت حرکت، هماهنگی چشم و دست.
4 . پریدن مثل حیوانات
-
حیوانات مختلف را نام ببرید: خرگوش (پرش)، قورباغه (جهش)، خرس (چهار دست و پا).
مهارتها: قدرت پاها و دستها، تقلید حرکتی.
5. کشیدن طناب نرم (طنابکشی سبک)
-
یک طناب ضخیم و نرم تهیه کنید.
-
به صورت دوستانه با کودک طنابکشی کنید.
مهارتها: قدرت دستها و بالا تنه.
6. توپ غلتان
-
توپ بزرگی را روی زمین بغلتانید.
-
کودک باید دنبالش کند و دوباره آن را به سمت شما بغلتاند.
مهارتها: دویدن کنترلشده، هماهنگی چشم و پا.
7. پرش از روی مانعهای کم ارتفاع
-
با بالش یا کوسن چند مانع کوچک قرار دهید.
-
کودک باید از روی آنها بپرد.
مهارتها: جهش، قدرت پاها، تعادل.
8. بازی “یخ و آفتاب” (ایست و حرکت)
-
بگویید “آفتاب!” کودک حرکت کند.
-
بگویید “یخ!” کودک باید ثابت بماند.
مهارتها: کنترل بدن، توجه و واکنش.
9. دنبال کردن مسیر نقطهها
-
روی زمین چند شکل یا نقطه رنگی بچسبانید.
-
کودک باید فقط روی همان نقاط قدم بگذارد.
مهارتها: تعادل، برنامهریزی حرکتی.
10. قل دادن توپ با پا
-
توپ متوسط را روی زمین بگذارید.
-
کودک با پا توپ را به سمت هدف یا مسیر مشخص حرکت بدهد.
مهارتها: تقویت مهارتهای حرکتی درشت، کنترل پا.
11. غلتیدن روی تشک نرم
-
تشک ورزشی یا پتو ضخیم پهن کنید.
-
کودک میتواند به طرفین یا جلو غلت بزند.
مهارتها: آگاهی بدنی، کنترل محور بدن.
12. مهندسی با کوسنها (ساخت برج و پریدن)
-
کودک از کوسنها برج بسازد و بعد روی تشک بپرد.
مهارتها: خلاقیت + مهارت حرکتی درشت.
بازیهای حرکتی برای تقویت تعادل کودک سه ساله
سن سه سالگی یکی از مهمترین دورههای رشد حرکتی کودک است.
در این سن، کودکان بهطور طبیعی پرانرژی و کنجکاو هستند و نیاز به تمرین مهارتهای حرکتی دارند.
تقویت تعادل یکی از پایههای رشد حرکتی و شناختی کودک محسوب میشود، زیرا تعادل خوب باعث افزایش هماهنگی، کنترل بدن، تقویت عضلات مرکزی و پیشگیری از افتادن میشود.
بازیهای حرکتی بهترین ابزار برای آموزش تعادل هستند.
با اجرای بازیهای مناسب، کودک علاوه بر سرگرمی، اعتمادبهنفس، مهارتهای اجتماعی و توانایی حرکتی خود را افزایش میدهد.
- سنگهای پلهای
1. مربعها فومی را در یک خط با فاصله بین آنها بچینید.
2. کودکان از یکی به دیگری قدم میگذارند و برای حفظ تعادل روی یک پا به مدت 2 ثانیه مکث میکنند.
3. برای حفظ تعادل، دستور “ایست” را اضافه کنید. تعادل ایستا، حس عمقی، مهارتهای شنیداری.
- ماجراجویی با تخته شیبدار
۱. تخته (پلاستیکی، ارتفاع کمتر از ۱۵ سانتیمتر) در مرکز قرار میگیرد؛ کودکان به نوبت در حالی که یک «گنج» (اسباببازی نرم) در دست دارند، از روی آن عبور میکنند.
۲. مادر برای حفظ تعامل، داستانی را روایت میکند («عبور از رودخانه»). کنترل پویای وضعیت بدن، قدرت عضلات مرکزی، درک روایت.
- حرکت روی مسیر نقطهای یا پل باریک
- یک نوار یا طناب نرم روی زمین پهن کنید.
- کودک باید از روی آن عبور کند.
- مزایا: تمرین تعادل، کنترل محور بدن، هماهنگی پاها.
چرا تمرین تعادل برای کودکان سهساله مهم است؟
در سهسالگی، کودک در حال یادگیری مهارتهای زیر است:
-
تقویت عضلات مرکزی و پاها
-
کنترل بدن و هماهنگی حرکتها
-
تقویت تمرکز و توانایی تصمیمگیری حرکتی
-
افزایش اعتمادبهنفس و شجاعت
-
آمادگی برای مهارتهای حرکتی پیشرفته مانند دویدن، پریدن و بالا رفتن
تمرین تعادل همچنین در فعالیتهای روزمره کودک مانند لباس پوشیدن، راه رفتن روی سطوح مختلف و دویدن نقش حیاتی دارد.
بازیهای حرکتی برای تقویت هوش کودک سه ساله
سن سهسالگی یکی از حساسترین دورههای رشد جسمی و شناختی کودک است.
در این سن، کودکان پرانرژی و کنجکاو هستند و از طریق بازی، محیط پیرامون خود را کشف میکنند.
بازیهای حرکتی نه تنها باعث رشد جسمی میشوند، بلکه تواناییهای شناختی و هوش کودک را نیز تقویت میکنند.
هوش کودکان شامل توانایی حل مسئله، تفکر منطقی، خلاقیت و حافظه است.
بازیهایی که حرکت و تفکر را با هم ترکیب میکنند، بهترین ابزار برای توسعه این مهارتها هستند.
بهترین بازیهای حرکتی برای تقویت هوش کودک سه ساله؛
۱. مسیر ماجراجویی
-
با کوسن، بالش، طناب یا صندلی مسیر کوتاهی بسازید.
-
کودک باید مسیر را طی کند و موانع را دور بزند یا از روی آنها بپرد.
هوش تقویتشده: حل مسئله، تصمیمگیری، تفکر فضایی و مهارت برنامهریزی.
۲. جمعآوری اشیای رنگی
- توپها یا اسباببازیهای رنگی را پخش کنید.
-
کودک طبق دستور شما (مثلاً جمعآوری توپهای قرمز) عمل کند.
هوش تقویتشده: تشخیص رنگ، دستهبندی، تمرکز، حافظه کاری.
۳. تقلید حرکات
-
شما حرکتی مانند پریدن، غلتیدن یا خم شدن انجام دهید و کودک تقلید کند.
-
میتوان بازی را با حیوانات یا داستانها جذابتر کرد.
هوش تقویتشده: هماهنگی مغز و بدن، تمرکز، تقلید و خلاقیت.
۴. دنبال کردن مسیر نقطهها یا کارتها
-
نقاط رنگی یا کارتها را روی زمین بچینید و کودک باید مسیر را دنبال کند.
-
هوش تقویت شده: تفکر منطقی، تمرکز، ترتیبدهی حرکتی.
۵. بازی بادکنک با دستورالعمل
-
بادکنک را در هوا نگه دارید و کودک باید طبق دستور شما حرکت کند: مثلاً دو بار دست بزند، یک بار بپرد، بچرخد و بادکنک را لمس کند.
- هوش تقویتشده: حافظه کوتاهمدت، توجه، هماهنگی حرکتی.
۶. ساخت مسیر با بلوک یا کوسن
-
مسیر یا برج بسازید و از کودک بخواهید بدون ریختن، مسیر را طی کند.
-
هوش تقویت شده: خلاقیت، مهارت فضایی، حل مسئله.
۷. بازی “یخ و آفتاب با دستورات پیچیده”
-
کودک با دستور “حرکت” بدود، “ایست” متوقف شود، “بپر” بپرد، “چرخ” بچرخد.
هوش تقویتشده: پردازش دستورات، تمرکز، هماهنگی حرکتی پیچیده.
۸. بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله تقلید حیوانات
-
نام حیوانات را بگویید و کودک حرکات آنها را تقلید کند: خرگوش بپرد، فیل دستها را بالا ببرد، مار بخزد.
-
هوش تقویت شده: خلاقیت، هماهنگی بدن، تمرکز، شناخت حیوانات.
۹. مسابقه جمع آوری و مرتب سازی
-
چند توپ یا اشیای مختلف روی زمین بریزید.
-
کودک باید آنها را جمعآوری و طبق دستهبندی شما مرتب کند (رنگ، اندازه، شکل).
-
هوش تقوی تشده: دستهبندی، تمرکز، مهارتهای شناختی.
۱۰. بازی داستانی و حرکت
-
داستان کوتاه تعریف کنید و کودک هر صحنه را با حرکت اجرا کند: مثلاً “خرگوش از رودخانه بپرد” یا “پرنده پرواز کند”.
-
هوش تقویت شده: خلاقیت، تخیل، هماهنگی حرکتی، حافظه.
چرا بازیهای حرکتی برای تقویت هوش کودک مهم هستند؟
در سن سه سالگی:
-
کودک در حال توسعه هماهنگی بین مغز و بدن است.
-
مهارتهای تصمیمگیری و حل مسئله شروع به شکلگیری میکنند.
-
خلاقیت و تخیل کودک به شدت فعال است.
-
توانایی تمرکز و حافظه کوتاهمدت نیازمند تمرین است.
بازیهای حرکتی هوشمندانه کمک میکنند تا این مهارتها در قالب سرگرمی و فعالیت فیزیکی رشد یابند.
بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله مناسب داخل خانه
در ادامه یک لیست کامل و کاربردی از بازیهای حرکتی مناسب داخل خانه برای کودکان سهساله آماده کردهام.
همه بازیها ساده، امن و بدون نیاز به وسایل خاص هستند و به رشد مهارتهای حرکتی کودک کمک میکنند.
- دویدن رنگین کمانی:
1.زیراندازها را در یک مسیر مارپیچ بچینید. 2. موسیقی پخش کنید؛ کودکان از ابتدا تا انتها میدوند و فقط روی یک رنگ از پیش اعلام شده (مثلاً «قرمز!») پا میگذارند. 3. نشانههای رنگی را بچرخانید.
- رانش بادکنک:
۱. هر کودک یک بادکنک را زیر چانه خود نگه میدارد و در حالی که بادکنک را شناور نگه میدارد، به جلو راه میرود. ۲. مادر برای تغییر سرعت، «آهسته/تند» را اعلام میکند. کنترل وضعیت بدن، سرعت، پردازش شنوایی.
- پرتاب کیسه لوبیا:
1. هدف ( یک مقوا با سوراخ های رنگی) را در فاصله 1 متری از یک خط قرار دهید. 2. کودکان به نوبت کیسههای لوبیا را پرتاب میکنند و سوراخهای رنگی خاصی را هدف قرار میدهند. 3. موفقیتها را با هم بشمارند. هماهنگی دست و چشم، تقارن دو طرفه، شمارش.
- گرفتن روبان
۱. بزرگسال روبان را به صورت افقی تاب میدهد؛ کودک سعی میکند با دستکش بگیرد. ۲. به تدریج حرکات را آهستهتر میکند، سپس به حرکت «تکان دادن» روی میآورد. هماهنگی زمانی، قدرت گرفتن، ردیابی بصری.
نکات ایمنی برای بازیهای حرکتی کودکان سه ساله در خانه
-
محیط بازی خالی از وسایل تیز و خطرناک باشد
-
کف زمین لغزنده نباشد
-
والد یا مربی همیشه کنار کودک باشد
-
وسایل استفاده شده نرم، سبک و بدون لبه تیز باشد
-
بازیها کوتاه و متناسب با توان کودک اجرا شوند
بازیهای حرکتی فضای باز مخصوص کودکان سه ساله
بازی در فضای باز علاوه بر سلامت جسمانی، باعث افزایش اعتمادبهنفس، مهارتهای اجتماعی و شادی کودک میشود.
این مقاله به معرفی بهترین بازیهای حرکتی مناسب فضای باز برای کودکان سهساله میپردازد.
چرا بازیهای حرکتی فضای باز برای کودکان سهساله مهم هستند؟
بازیهای حرکتی فضای باز مزایای متعددی دارند:
-
افزایش قدرت عضلات و استقامت بدن
-
تقویت تعادل و هماهنگی حرکتی
-
تقویت مهارتهای اجتماعی و همکاری با دیگران
-
افزایش خلاقیت و تخیل
-
بهبود سلامت روانی و انرژی مثبت
بهترین بازیهای حرکتی فضای باز برای کودکان سهساله؛
۱. بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله حباب بازی
-
حبابساز روشن کنید و کودک باید حبابها را بترکاند.
فواید: هماهنگی چشم و دست، سرعت عمل، شادی، تقویت عضلات بازو و پاها.
۲. پرتاب توپ به هدف
-
یک سبد، حلقه یا هدف ساده روی زمین قرار دهید.
-
کودک توپ یا کیسههای سبک را داخل هدف بیندازد.
فواید: هماهنگی چشم و دست، تمرکز، مهارت تصمیمگیری و دقت.
۳. دویدن با فرمان
-
بازی “سبز و قرمز”: کودک بدود تا وقتی شما فرمان “ایست” میدهید.
فواید: کنترل بدن، توجه، سرعتعمل، تفکر سریع.
۴. مسیر مانع کوچک
-
با بطریها، سنگها، حلقهها یا مخروطهای نرم مسیر موانع بسازید.
-
کودک باید از روی موانع بپرد، دور آنها بچرخد یا زیر آنها عبور کند.
فواید: تعادل، تمرکز، هماهنگی بدن، حل مسئله.
۵. لیلی بزرگ
-
چند مربع یا دایره با گچ روی زمین بکشید.
-
کودک باید با یک یا دو پا روی مربعها بپرد و مسیر را طی کند.
فواید: تعادل، قدرت پاها، مهارت برنامهریزی حرکتی.
۶.شکار گنج رنگی
-
چند شی سبک و رنگی (توپ، حلقه، بادکنک کوچک) در محیط باز پنهان کنید.
-
کودک باید آنها را پیدا کند و جمع کند.
فواید: تمرکز، مهارت حل مسئله، تشخیص رنگ، حرکت آزاد.
7. تونل بادبادک
-
یک مسیر کوتاه با دو صندلی یا مخروط ایجاد کنید و یک بادبادک یا پارچه سبک روی مسیر بگذارید.
-
کودک باید از زیر یا بین مسیر عبور کند بدون اینکه بادبادک را لمس کند.
فواید: تعادل، تمرکز، هماهنگی دست و پا، کنترل حرکتی.
8. بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله مسابقه پا به توپ
-
یک توپ نرم روی زمین بگذارید و کودک با پا توپ را به مقصد مشخصی هل دهد یا آن را دنبال کند.
فواید: تقویت پاها، هماهنگی چشم و پا، تمرکز و تعادل.
9. پرش از روی سایهها
-
روی زمین سایههای بزرگ یا مربعهای کاغذی پهن کنید.
-
کودک باید فقط روی سایهها بپرد و بین آنها حرکت کند.
فواید: تعادل، برنامهریزی حرکتی، تمرکز و شادی.
10. مسیر حیوانات
-
با خطوط یا طناب مسیر مارپیچ بسازید و به کودک بگویید با حرکات حیوانی حرکت کند:
مثلاً خزیدن مثل مار، پریدن مثل قورباغه.
فواید: تقویت تعادل، هماهنگی، خلاقیت و شناخت حیوانات.
11. بادکنکرسانی
-
کودک باید بادکنک یا توپ سبک را بدون افتادن نگه دارد و از نقطه شروع به نقطه پایان ببرد.
-
میتوانید مسیر را کمی چرخشی یا با مانع ایجاد کنید.
فواید: تعادل پویا، تمرکز، هماهنگی حرکتی.
12. پل چوبی خیالی
-
یک طناب یا نوار روی زمین پهن کنید و بگویید کودک روی آن مثل یک پل حرکت کند.
-
میتوانید داستانی همراه با هیجان تعریف کنید: “از پل خطرناک عبور کن!”
فواید: تعادل، تمرکز، مهارت برنامهریزی حرکتی، تخیل.
13. توپ رنگی هدایت شده
-
چند توپ با رنگهای مختلف داشته باشید.
-
کودک باید توپ مشخصی را جمع کند یا آن را به سبد مشخص برساند، مطابق دستور شما.
فواید: هماهنگی چشم و دست، حافظه، توجه، تصمیمگیری.
14. طناب بازی ساده
-
با یک طناب نرم کشش ایجاد کنید یا بازی طنابکشی ساده با والدین انجام دهید.
فواید: تقویت دست و بازو، قدرت عضلات، همکاری.
فواید بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله در رشد جسمی و ذهنی
بازیهای حرکتی در سن سهسالگی یکی از مهمترین ابزارهای رشد و یادگیری کودک هستند.
در این سن، کودک از طریق حرکت، تجربه و لمس محیط، سریعترین رشد جسمی، مغزی و هیجانی را تجربه میکند.
به همین دلیل هر نوع بازی شامل دویدن، پریدن، تعادل، پرتابکردن، توپبازی، خزیدن یا بازیهای ترکیبی، میتواند بهطور مستقیم بر تواناییهای کودک تأثیر بگذارد.
۱) فواید بازیهای حرکتی برای رشد جسمی
۱. تقویت عضلات بزرگ (درشتحرکتی)
بازیهایی مثل دویدن، لیلی، پریدن از موانع یا توپبازی باعث تقویت عضلات پا، دست، کمر و شکم میشود.
۲. بهبود تعادل و هماهنگی
حرکاتی مانند راه رفتن روی خطوط، تعادل روی یک پا، بالا رفتن از وسایل، هماهنگی چشم و دست را تقویت میکند.
۳. افزایش انعطافپذیری بدن
کودک با حرکاتی مثل کشوقوس، خم شدن، خزیدن و نرمشهای ساده، دامنه حرکتی بیشتری پیدا میکند.
۴. تقویت سیستم قلبی و تنفسی
فعالیت بدنی منظم به کودک کمک میکند اکسیژن بیشتری دریافت کرده و توان بدنی بالاتری داشته باشد.
۵. بهبود الگوی خواب
کودکانی که در طول روز بازیهای حرکتی انجام میدهند، شبها آرامتر و عمیقتر میخوابند.
۶. پیشگیری از چاقی کودکان
تحرک مداوم، متابولیسم بدن کودک را فعال نگه میدارد و از اضافهوزن پیشگیری میکند.
۲) فواید بازیهای حرکتی برای رشد ذهنی، شناختی و رفتاری
۱. تقویت تمرکز و توجه
بازیهایی مثل پرتاب توپ به هدف، دنبالکردن مسیر، یا حرکات مهارتی باعث افزایش دقت و تمرکز میشود.
۲. رشد مهارت حل مسئله
در بازیهایی مانند عبور از موانع یا ساخت مسیر، کودک یاد میگیرد تصمیم بگیرد و چالشها را حل کند.
۳. تقویت حافظه
بازیهایی با الگوهای حرکتی تکراری (مثل «بپر–بایست–بچرخ») حافظه کاری کودک را تقویت میکند.
۴. افزایش خلاقیت
کودک در بازیهای آزاد حرکتی، راههای جدیدی برای حرکت، ساخت مسیر و تغییر محیط پیدا میکند.
۵. بهبود مهارتهای اجتماعی
بازیهای گروهی باعث همکاری، رعایت نوبت، همدلی و برقراری ارتباط میشود.
۶. تخلیۀ هیجانی و کاهش استرس
حرکت یکی از بهترین روشهای تخلیه انرژی کودکان است و از پرخاشگری، بیقراری یا اضطراب میکاهد.
۷. افزایش اعتمادبهنفس
وقتی کودک موفق میشود بپرد، از مانع رد شود یا توپ را درست پرتاب کند، احساس «میتوانم» در او تقویت میشود.
۸. رشد ادراک فضایی
کودک با مفهوم جهتها، فاصلهها، اندازهها و موقعیت در فضا آشنا میشود که برای مهارتهای بعدی مثل نوشتن ضروری است.
۳) فواید بلندمدت (آمادگی برای مدرسه و زندگی)
-
رشد مهارتهای نوشتاری (به دلیل تقویت عضلات و ادراک فضایی)
-
بهبود مهارتهای ریاضی اولیه (الگوها، ترتیب، جهتها)
-
آمادگی برای ورزشهای آینده
-
افزایش قدرت نظمپذیری و انجام دستورالعملها
بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله گروهی
در ادامه بهترین و کاربردیترین بازیهای حرکتی گروهی برای کودکان سه ساله را آوردهام؛ این بازیها مخصوص مهدکودک، خانه کودک، کارگاه مادر و کودک و بازیهای فضای باز طراحی شدهاند و کاملاً متناسب با توانایی سن ۳ سال هستند:
۱. بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله «قطار بچهها»
چطور اجرا شود:
کودکان پشت سر هم قرار میگیرند، دستها را روی شانه نفر جلویی میگذارند و بهصورت قطار حرکت میکنند. مربی میتواند سرعت را کم/زیاد کند.
مهارتها: هماهنگی، تعادل، پیروی از دستور، کار گروهی
فضا: داخل و خارج
۲. «دویدن دنبال رنگها»
روش بازی:
مربی اسمی از یک رنگ میگوید؛ همه باید به شیئی همرنگ در محیط دست بزنند.
برای گروهی کردن: هر رنگ را یک تیم حساب کنید و با هم دنبال شیء بگردند.
مهارتها: تمرکز، سرعت عمل، شناخت رنگها، فعالیت بدنی
فضا: هر فضا
۳. «دایره جادویی»
کودکان دستدردست دایره میسازند. مربی میگوید: «بپرید»، «بنشینید»، «بچرخید»، «سه قدم جلو»، «سه قدم عقب».
مهارتها: حرکات پایه، هماهنگی گوش–بدن، اجرای دستور
فضا: داخل
۴. «رالی موانع گروهی»
دو تیم تشکیل دهید. از موانع ساده (قوبلۀ کوچک، بالش، حلقه، طناب) مسیر بسازید. هر نفر باید عبور کند و نفر بعدی را دست بزند تا شروع کند.
مهارتها: تعادل، قدرت بدنی، همکاری
فضا: فضای باز یا سالن بزرگ
۵. «توپبازی گروهی نشسته»
کودکان در دایره مینشینند و توپ را به هم میغلتانند. نام نفر بعدی را میگویند و توپ را میفرستند.
مهارتها: ارتباط اجتماعی، هماهنگی چشم و دست، نوبتگیری
فضا: داخل
۶. بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله «ماهیگیری گروهی»
با حلقههای کوچک یا طناب، ماهیهای مقوایی را روی زمین بچینید. کودکان باید بهصورت گروهی جمعآوری کنند؛ هر تیم رنگ خاصی را جمع کند.
مهارتها: تمرکز، مهارت حرکتی ظریف و درشت، تعامل
فضا: داخل
۷. «خرسخرسکی راه برو»
مربی میگوید: «همه مثل خرس راه برید»، «مثل خرگوش بپرید»، «مثل مار بخزید». همه بهصورت گروهی تقلید میکنند.
مهارتها: تقویت عضلات، تخیل، هماهنگی
فضا: هر فضا
۸. «بپر–ایست!» (Freeze Game)
موسیقی پخش میشود؛ همه میدوند، میپرند یا میرقصند. وقتی موسیقی قطع شد، باید ثابت بایستند.
مهارتها: کنترل بدن، نظم، توجه شنیداری، کار گروهی
فضا: داخل و خارج
۹. «حلقهگذاشتن گروهی»
سه الی چهار حلقه روی زمین بگذارید. مربی میگوید: «همه داخل حلقه سبز»، «همه از حلقه آبی بیرون»، و بچهها باید دستهجمعی جابهجا شوند.
مهارتها: جهتیابی، سرعت، همکاری
فضا: داخل
۱۰. «نردبان حرکتی گروهی»
نوارهای رنگی روی زمین بگذارید (مثل نردبان). هر کودک در جای خود حرکات ساده انجام میدهد: یکقدم–یکپا، پرش دوپایی، پرش زیگزاگی.
مهارتها: تعادل، هماهنگی، نظم، اعتمادبهنفس
فضا: فضای باز یا سالن
۱۱. «جابهجایی وسایل» (Relay Transport)
دو تیم بسازید. هر تیم باید یک شیء (توپ کوچک، اسفنج، عروسک) را تا نقطه مشخص ببرد و برگرداند. سپس نفر بعدی ادامه دهد.
مهارتها: سرعت، همکاری تیمی، برنامهریزی
فضا: داخل/خارج
۱۲. «تعقیب و گریز سبک» (برای گروههای شاد)
یک نفر «گیرنده» است و بقیه در محدودهای کوچک میدوند. برای سهسالهها سرعت باید کم و محیط بدون مانع باشد.
مهارتها: دویدن، هوشیاری، هیجان، مشارکت
فضا: فضای باز
۱۳. «بادکنک بازی گروهی»
کودکان باید بادکنک را بدون اینکه به زمین بیفتد، با دست بلند نگهدارند. بهصورت گروهی باید کمک کنند بادکنک در هوا بماند.
مهارتها: هماهنگی، هیجان مثبت، کار تیمی
فضا: داخل
نکات ایمنی در اجرای بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله
در ادامه کاملترین و دقیقترین نکات ایمنی برای اجرای بازیهای حرکتی کودکان سهساله را آوردهام.
این موارد برای مهدکودک، خانهکودک، کارگاه مادر و کودک و حتی بازیهای خانگی کاملاً کاربردی هستند.
۱. آمادهسازی محیط بازی
-
خارج کردن اشیای خطرناک: هر وسیله تیز، لبهدار یا شکننده باید از محیط حذف شود.
-
ایجاد فضای کافی: حداقل ۲ متر فاصله آزاد دور هر کودک برای جلوگیری از برخورد.
-
قرار دادن کفپوش مناسب: روی سرامیک، حتماً از کفپوش نرم، فوم یا موکت مقاوم استفاده کنید.
-
مراقبت از سطوح خیس: قبل از بازی سطح زمین باید کاملاً خشک باشد.
-
چککردن دمای محیط: محیط نباید خیلی گرم یا سرد باشد.
۲. ایمنی در مورد تجهیزات و وسایل
-
وسایل باید سبک، نرم و بدون گوشه تیز باشند (توپ اسفنجی، حلقه نرم، مخروط پلاستیکی).
-
وسایل بزرگ (سرسره، تونل بازی، موانع) باید ثابت و بدون لغزش باشند.
-
قبل از شروع، همه وسایل باید از نظر شکستگی یا خرابی بررسی شوند.
-
تعداد وسایل باید کافی باشد تا بچهها برای گرفتن وسیله با هم درگیر نشوند.
۳. ایمنی در مورد خود کودکان
-
کودک قبل از شروع باید کفش مناسب داشته باشد (ترجیحاً کفش چسبی یا جوراب سر نخورد).
-
لباس نباید بلند، گشاد یا دارای بندهای بلند باشد.
-
ناخنهای کودک کوتاه باشد تا هنگام بازی به دوستان آسیب نزند.
-
کودک بیمار، بیحال یا خوابآلود نباید وارد بازیهای حرکتی شود.
-
اگر کودکی احساس ترس یا اضطراب کرد، باید سطح بازی برای او سبکتر شود.
۴. نظارت کامل مربی یا والد
-
همیشه یک مربی فعال باید در کنار کودکان باشد—not از دور.
-
مربی نباید بهطور همزمان موبایل استفاده کند، وسایل مرتب کند یا مشغول کار جانبی باشد.
-
مربی باید به تمام فضا دید داشته باشد و میان کودکان حرکت کند.
-
هدف بازی باید واضح باشد و دستورها، کوتاه و ساده بیان شوند.
۵. انتخاب سطح سختی مناسب
-
بازیها باید متناسب با توان سهسالهها باشد:
✔ مسیر کوتاه
✔ سرعت کم
✔ موانع کوچک -
ورود به بازیهای پیچیده یا سرعتی، بدون تمرین مرحلهای خطرناک است.
-
برای هر بازی یک نسخه آسانتر و یک نسخه چالشدار آماده کنید تا کودکان ضعیفتر یا قویتر آسیب نبینند.
۶. قوانین ایمنی رفتاری در بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله
-
آموزش سه قانون ساده و قابل فهم:
-
نوبت گرفتن
-
نه هل بده، نه ببَر
-
به دوستت دست نزن مگر با اجازه
-
-
بازیهای گروهی باید با صف منظم شروع شوند تا برخورد کودکان کم شود.
۷. توجه به محدودیتهای فردی در بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله
-
هر بچه ظرفیت متفاوتی دارد؛ نباید او را مجبور کرد بپرد، بدود یا از مانع بالا برود.
-
اگر کودکی بیشفعالی حرکتی دارد، باید فضای بزرگتری برای او در نظر گرفته شود.
-
کودکانی که مشکل تعادل دارند باید نزدیک مربی قرار بگیرند.
۸. ایمنی هنگام دویدن و پریدن
-
محدوده دویدن باید کاملاً مشخص باشد.
-
مسیر بازی نباید پیچوخم زیاد داشته باشد.
-
در پریدن، ارتفاع موانع باید کمتر از زانوی کودک باشد.
-
در زمینهای چمن یا خاک، باید یکنواختی سطح بررسی شود.
۹. پایان بازی و سرد کردن
-
بعد از بازیهای پرتحرک، چند حرکت سبک مثل:
✔ نفس عمیق
✔ کشش ساده
✔ راه رفتن آرام -
این کار از سرگیجه و افت ناگهانی انرژی جلوگیری میکند.
۱۰. ایمنی روانی بازیهای حرکتی برای کودکان سه ساله
-
از مقایسه یا سرزنش کودک بپرهیزید؛ احساس «ناتوانی» میتواند باعث ترس از حرکت شود.
-
قوانین باید با لحن آرام گفته شوند و مربی باید همیشه با لبخند بازی را هدایت کند.
-
هر موفقیت کوچک کودک (حتی یک قدم یا یک پرش کوچک) باید تحسین شود.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.