7علت عدم توانایی دوستیابی درکودکان

عدم توانایی دوستیابی در کودکان دلایل مختلفی دارد که در ادامه به 7 مورد از آن ها اشاره شده است.

مشکل پیدا کردن دوست در مدرسه و یا مکان های عمومی و برقراری ارتباط بین بچه های هم سن و سال موضوع مهمی است که در روابط اجتماعی فرد در آینده تأثیرگذار است.

این مطلب به شما کمک می کند تا علاوه بر پیدا کردن علت عدم توانایی دوست پیدا کردن، راهکار مناسب برای رفع این مشکل را نیز پیدا کنید.

علت پیدا نکردن دوست در مدرسه

«پیدا نکردن دوست در مدرسه» مشکلی است که خیلی از بچه‌ها (و حتی بزرگ‌ترها) تجربه‌اش می‌کنن، ولی کمتر در موردش صحبت میشود.

دلایل مختلفی می‌تواند داشته باشد، و معمولاً ترکیبی از چند عامل باعثش میشود.

در ادامه مهم‌ترین علت‌ها رو دسته‌ بندی‌ شده  ارائه می‌دهم؛

مطلب مرتبط؛ چطور در مدرسه دوست پیدا کنیم؟

۱. عوامل شخصی و درونی علت پیدا نکردن دوست در مدرسه

• خجالتی بودن یا اضطراب اجتماعی: بعضی‌ها سخت‌تر سر صحبت رو باز می‌کنن یا از قضاوت دیگران می‌ترسن.

• اعتماد به نفس پایین: اگر حس کنی دیگران تو رو دوست ندارن یا به اندازه کافی جالب نیستی، ممکنه ناخواسته از جمع دوری کنی.

• علاقه‌ها و سلیقه‌های متفاوت: اگر علایقت با بقیه فرق داره (مثلاً به مطالعه علاقه داری ولی اون‌ها فوتبال بازی می‌کنن)، ممکنه سخت‌تر ارتباط بگیری.

۲. عوامل رفتاری

• کم‌صحبت بودن یا نداشتن مهارت گفتگو: دوست‌یابی نیاز به تمرین داره. گاهی فقط یه لبخند یا سلام ساده شروع دوستی میشه.

• قضاوت سریع دیگران یا رفتار تند: اگر ناخواسته زود قضاوت کنی یا سرد رفتار کنی، ممکنه بقیه فکر کنن علاقه‌ای به دوستی نداری.

• تمرکز زیاد روی خودت: گاهی وقتی فقط از خودمون حرف می‌زنیم، دیگران احساس صمیمیت نمی‌کنن. گوش دادن فعال خیلی مهمه.

۳. عوامل محیطی و اجتماعی علت پیدا نکردن دوست در مدرسه

• جمع‌های بسته در مدرسه: گاهی گروه‌ها از قبل تشکیل شدن و وارد شدن به اون‌ها سخت‌تره.

• محیط رقابتی یا قضاوت‌گر: بعضی مدارس جوّی دارن که بچه‌ها بیشتر دنبال مقایسه‌ان تا همکاری.

• تجربه طرد شدن قبلی: اگه قبلاً دوستی به‌خاطر شوخی یا بحث از بین رفته، ممکنه دوباره اعتماد کردن سخت بشه.

۴. راه‌حل‌ها و پیشنهادها

• در موقعیت‌های ساده (مثل زنگ تفریح یا کار گروهی) با لبخند و سؤال‌های کوتاه شروع کن.
  مثال: «تو هم این درس برات سخته؟» یا «می‌خوای با هم بازی کنیم؟»

• به علایق مشترک تکیه کن. مثلاً اگر کسی کتابی رو داره که تو هم دوست داری، همون می‌تونه شروع خوبی باشه.

• خودت رو با دیگران مقایسه نکن. دوستی واقعی زمان می‌بره.

• به مهربونی و ثباتت ادامه بده. حتی اگه اولش کسی توجه نکرد، آدم‌ها در طول زمان این رفتار رو می‌بینن.

• اگر حس کردی اضطراب اجتماعی داری یا خیلی ناراحتی، صحبت با مشاور مدرسه یا روان‌شناس می‌تونه کمک بزرگی باشه.

مطلب پیشنهادی خانه امن؛ چیستان با جواب برای کودکان 10 ساله

۱۰ راه عملی برای پیدا کردن دوست در مدرسه

پس بریم سراغ ۱۰ راه کاملاً عملی و واقعی برای پیدا کردن دوست در مدرسه، مخصوص موقعیت‌هایی که ممکنه خجالتی باشی یا جمع‌ها از قبل شکل گرفته باشن؛

۱. از «سلام» ساده شروع کن

به ظاهر ساده‌ست، ولی اثر فوق‌ العاده‌ای داره. وقتی هر روز به یکی از هم‌کلاسی‌هات سلام می‌کنی، کم‌ کم بینتون حس آشنایی و اعتماد ایجاد میشه.

مثال: «سلام، حالت چطوره؟ امتحان سخت بود نه؟»

۲. درباره‌ی چیزهای مشترک حرف بزن

به چیزهایی دقت کن که هر دوی شما تجربه‌اش می‌کنید: درس، معلم، بازی‌ها یا حتی غذاهای بوفه!

 مثال: «تو هم از معلم ریاضی خوشت میاد؟» یا «اون ساندویچ جدید رو امتحان کردی؟»

۳. در کارهای گروهی فعال باش

وقتی با بقیه هم‌تیمی می‌شی، فرصت داری باهاشون تعامل کنی. سعی کن مؤدب، منظم و خوش‌برخورد باشی تا بقیه بخوان دوباره با تو هم‌گروه بشن.

 ۴. لبخند بزن

لبخند واقعی باعث میشه بقیه احساس امنیت کنن و راحت‌تر سر صحبت رو باز کنن.

حتی یه لبخند کوچیک سر کلاس می‌تونه شروع یه دوستی باشه.

۵. گوش بده، نه فقط حرف بزن

آدم‌ها دوست دارن شنیده بشن. وقتی کسی داره حرف می‌زنه، با دقت گوش بده و سؤال‌های کوتاه بپرس تا نشون بدی واقعاً برات مهمه.

۶. خودت باش

سعی نکن برای جلب توجه نقش بازی کنی یا وانمود کنی کسی هستی که نیستی. دوستی واقعی با صداقت شکل می‌گیره، نه با تظاهر.

 ۷. در فعالیت‌های مدرسه شرکت کن

کلاس‌های فوق‌ برنامه، تیم‌های ورزشی، گروه‌های هنری یا علمی بهترین جا برای آشنا شدن با آدم‌های جدیدن. اون‌جا همه با هدف مشترک اومدن، پس حرف زدن و ارتباط گرفتن خیلی راحت‌تره.

۸. با افراد مهربون‌تر شروع کن

لزومی نداره سراغ محبوب‌ترین یا شلوغ‌ترین بچه‌ی کلاس بری. معمولاً آدم‌های ساکت‌تر یا مهربون‌تر راحت‌تر ارتباط می‌گیرن.

۹. پشتکار داشته باش

اگه یکی بار اول سرد برخورد کرد، ناامید نشو. ممکنه خسته بوده یا حالش خوب نبوده. دوستی زمان می‌بره، ولی با رفتار ثابت و صادقانه شکل می‌گیره.

۱۰. به خودت یادآوری کن که «دوستی یه مسیر دوطرفه‌ست»

تو هم ارزش داری، و اگه کسی نخواست دوستت باشه، مشکل از تو نیست. فقط «جفت روحی» مناسبی برای تو نیست.

به جاش روی کسانی تمرکز کن که قدر مهربونی‌ات رو می‌دونن.

مشکل دوست یابی و عدم دوست ماندن کودکان

در ادامه به 7 دلیلی که کودکان ممکن است برای دوست یابی به مشکل برخورد کنند؛ پرداخته شده است.

1. عزت نفس و یا اعتماد به نفس پایین

کودکانی که عزت نفس پایینی دارند ممکن است کمتر در فعالیت‌ هایی با بچه‌ های دیگر شرکت کنند و این امر ارتباط آن ها را دشوار می ‌کند.

2. تأخیر در گفتار باعث عدم توانایی دوستیابی در کودکان می شود.

 چالش های ارتباطی می توانند مانع از توانایی کودک در تعامل و ایجاد دوستی با همسالان خود شود.

3. بیش فعالی یا تکانشگری

کودکان مبتلا به ADHD ممکن است در کنترل اعمال و کلمات خود مشکل داشته باشند، که می تواند سایر کودکان را از آن ها دور کند.

4. کمرویی عاملی برای عدم توانایی دوستیابی در کودکان

برخی از کودکان به طور طبیعی محتاط تر هستند و زمان بیشتری طول می کشد تا در موقعیت های اجتماعی گرم شوند و شروع یا درگیر شدن در دوستی را برای آن ها دشوار می کند.

5. اضطراب اجتماعی

بر خلاف کمرویی، اختلال اضطراب اجتماعی شامل ترس شدید و غیرمنطقی از موق

عیت های اجتماعی است که می تواند به طور قابل توجهی بر زندگی روزمره کودک تأثیر بگذارد.

6. مشکل در درک نشانه های اجتماعی

کودکان بی توجه ممکن است در تشخیص و پاسخ مناسب به سیگنال های اجتماعی همسالان خود دچار مشکل شوند.

7. رفتارهای مشکل ساز

اقداماتی مانند بردن اسباب ‌بازی ‌ها، قطع صحبت یا مشکل در نوبت گرفتن، می ‌تواند کودکان دیگر را بیگانه کند و دوست‌ یابی را برای کودک دشوار کند.

نکته کلیدی، رسیدگی به دلایل اساسی و ارائه حمایت هدفمند برای کمک به کودک برای توسعه مهارت های اجتماعی و اعتماد به نفس لازم برای هدایت موفقیت آمیز روابط با همسالان است.

تشخیص اعتماد به نفس پایین در کودک توسط والدین

والدین باید نشانه های کاهش عزت نفس در کودکان خود را تشخیص دهند. کودکان با عزت نفس پایین ممکن است نسبت به انتقاد حساسیت نشان دهند. آن ها ممکن است سریع عصبانی شوند یا تحریک پذیر و متخاصم شوند.

برخی از کودکان با عزت نفس پایین ممکن است سعی کنند با رفتارهای احمقانه یا شوخی در جمع، عدم اعتماد به نفس خود را پنهان کنند.

عزت نفس پایین می تواند باعث ترسو شدن، گوشه گیری اجتماعی، مطیع شدن بیش از حد، اضطراب یا افسردگی شود.

کودکان با اعتماد به نفس پایین ممکن است نظرات انتقادی خود را بیان کنند، مانند “من هرگز هیچ کاری را درست انجام نمی دهم.”

علائم فیزیکی مانند خستگی یا شکایات جسمی نیز می ‌تواند نشانه‌ های اعتماد به نفس پایین در کودکان باشد.

تأثیر والدین در عزت نفس کودکان

والدین و مربیان می توانند با الگوهای خوب بودن، کمک به کودک در یادگیری مهارت های جدید و تمجید از تلاش به جای انتقاد شدید، به ایجاد عزت نفس کودک کمک کنند.

تقویت عزت نفس کودک به آنها اجازه می دهد تا بدانند که چقدر ارزشمند و مهم هستند.

 

چرا همکلاسی هایم با من دوست نمی شوند؟

بر اساس مطالعات انجام شده، ممکن است چند دلیل وجود داشته باشد که ممکن است کودک نتواند با همکلاسی های خود دوست شود.

عزت نفس و اعتماد به نفس پایین می تواند دلیلی برای عدم دوست یابی کودکان در مدرسه باشد.

کودکانی که مهارت گفتاری خوبی ندارند و یا دچار لکنت زبان هستند نیز از آن دسته از کودکانی هستند که در پیدا کردن دوست مشکل دارند.

بیش فعالی، خجالتی بودن و یا اضطراب حضور در جمع نیز از جمله مواردی هستند که مانعی برای پیدا کردن دوست در کودکان در محیط مدرسه و یا محیط های اجتماعی می باشند.

در بعضی مواقع نیز کودکان نشانه های برقراری ارتباط با همسالان خود را درک نمی کنند و متوجه درخواست دوستی از جانب همکلاسی های خود نمی شوند.

نکته کلیدی این است که به مسائل اساسی که ممکن است برقراری ایجاد روابط دوستانه را برای کودک شما دشوار کند، رسیدگی کنید.

با حمایت و تمرین هدفمند، می ‌توانید مهارت‌ های اجتماعی و اعتماد به نفس کودک خود را بهبود بخشید تا ارتباط معنادار با همکلاسی ‌های خود برقرار کنند.

شاید دوست داشته باشید: بچم خیلی شل و وله چیکار کنم؟

چرا پسرم نمیتونه دوست پیدا کنه؟

مشکلاتی که باعث عدم برقراری ارتباط کودکان با هم می شوند معمولاً ربطی به دختر و پسر بودن آن ها ندارد. عواملی که به عدم دوست یابی در کودکان منجر می شود؛ بیشتر دلایل عملی و روانی دارد و ربطی به جنسیت ندارد.

برای این که کودکی شروع به پیدا کردن دوست بین همسالان خود کند؛ باید ابتدا مشکلات و موانع دوست یابی برداشته شود.

چرا دخترم نمیتواند دوست پیدا کند؟

این که دختری در مدرسه نتواند دوست پیدا کند، هم برای خودش سخت و ناراحت‌ کننده‌ است، هم برای پدر و مادرش که شاهد احساس تنهایی فرزندشان هستند.

اما خبر خوب اینه که این مشکل معمولاً قابل‌ درمان و موقته، فقط باید بفهمیم دلیل دقیقش چیست؟

در ادامه، بر اساس تجربه‌ی روان‌ شناسی کودک و نوجوان، دلایل رایج رو به همراه نشونه‌ها و راه‌حل‌های واقعی برات آوردم؛

۱. خجالتی بودن یا اضطراب اجتماعی

نشانه‌ها:

• در جمع ساکت می‌مونه یا نمی‌دونه چی بگه

• از شروع گفتگو می‌ترسه

• موقع حرف زدن قرمز میشه یا نگاهش رو پایین می‌ندازه

راه‌حل‌ها:

• بهش تمرین‌های کوچک اجتماعی بده: مثلاً سلام کردن به یکی از هم‌کلاسی‌ها هر روز.

• نقش بازی کنین در خونه: تو نقش هم‌کلاسی باش و تمرین کنین چطور گفتگو شروع کنه.

• تحسینش کن برای هر تلاش کوچیک («خیلی عالی بود که امروز رفتی با مریم حرف زدی!»).

۲. تفاوت در علایق یا سبک ارتباطی

نشانه‌ها:

• میگه «هیچ‌کس مثل من نیست» یا «با من حال نمی‌کنن»

• بیشتر تنها بازی می‌کنه یا از جمع فاصله می‌گیره

راه‌حل‌ها:

• ببین به چه چیزهایی علاقه داره (نقاشی، حیوانات، کتاب، بازی فکری…) بعد سعی کن فعالیت‌هایی پیدا کنی که بچه‌های مشابه اونجا باشن (مثلاً کلاس نقاشی یا باشگاه کودک).

• یادش بده که قرار نیست با همه صمیمی بشه؛ گاهی یه دوست خوب، از ده تا آشنای سطحی بهتره.

۳. اعتمادبه‌نفس پایین یا تجربه‌ی طردشدن قبلی

نشانه‌ها:

• میگه «کسی منو دوست نداره»

• یا از ترس مسخره شدن عقب‌نشینی می‌کنه

راه‌حل‌ها:

• زیاد مقایسه‌اش نکن (مثلاً با خواهر یا هم‌کلاسی‌ها).

• اجازه بده تو تصمیم‌گیری‌ها نظر بده تا احساس ارزشمندی کنه.

• باهاش در مورد احساساتش صحبت کن: «می‌فهمم ناراحتی، چون دلت دوست می‌خواد. من کنارت هستم.»

۴. مشکلات محیطی مدرسه

نشانه‌ها:

• در کلاس گروه‌های بسته وجود داره و کسی تازه‌واردها رو نمی‌پذیره

• یا بعضی بچه‌ها رفتار سرد یا حتی زورگویانه دارن

راه‌حل‌ها:

• با معلم یا مشاور مدرسه صحبت کن، ولی نه به‌صورت شکایت، بلکه برای همکاری:
  «می‌خوام کمک کنیم دخترم بتونه با هم‌کلاسی‌ها ارتباط بگیره.»

• اگر محیط خیلی رقابتی یا سمیه، گاهی تغییر کلاس یا مدرسه هم مؤثره.

۵. مدل رفتاری از خانه

بچه‌ها طرز رفتار اجتماعی رو از والدین یاد می‌گیرن.
اگر در خانه تعامل، شوخی و گفت‌وگو وجود داشته باشه، کودک یاد می‌گیره چطور در جمع هم همین کار رو بکنه.

پیشنهاد:

• باهاش بازی‌های گروهی خانوادگی انجام بدین (مثل پانتومیم یا دوز).

• اجازه بده گاهی دوستش رو دعوت کنه خونه، تا در محیط امن تمرین ارتباط کنه.

۶. درون‌گرایی طبیعی

گاهی هیچ مشکلی وجود نداره! برخی بچه‌ها ذاتاً کم‌جمع‌ترن و از رابطه‌های عمیق‌تر ولی محدودتر لذت می‌برن.

اگر ناراحت نیست و خودش از تنهایی رنج نمی‌بره، شاید فقط نیاز به فضای خودش داره.

چرا فرزندم نمی تواند دوست پیدا کند؟

بچم نمیتونه دوست پیدا کنه؟ چی کار کنم؟ در جواب این سؤال باید به والدین عزیز گفت که اول دلیل آن را پیدا کنند. پیدا نکردن دوست حتماً دلیلی دارد.

انسان ذاتاً علاقه به برقراری ارتباط دارد و بودن در جمع و تبادل احساس را دوست دارد؛ اگر در شخصی در هر سن و سالی خلاف این موضوع باشد؛ مراجعه به مشاوره توصیه می شود.

بیشتر بدانید: 8 روش حفظ کردن شعر برای کودکان

چگونه در پیدا کردن دوست به بچم کمک کنم؟

والدین برای کمک به کودکان در پیدا کردن دوست، باید آموزش مهارت دوست یابی در کودکان را بلد باشند.

به کودک توضیح دهید که دوستان خوب چیزهای مهم را به یاد می آورند؛ قابل اعتماد هستند؛ کارهای محبت آمیز برای یکدیگر انجام می دهند. همچنین زمانی که کسی ناراحت است کمک می کنند و از گذراندن وقت با هم لذت می برند.

• کتاب های درباره دوستی را بخوانید: کتاب هایی که ویژگی های دوستی مثبت را نشان دهند.
• سناریوهای دوستی نقش آفرینی: موقعیت های دوستی مثبت و منفی را برای آموزش پاسخ های مناسب انجام دهید.
• مدل دوست خوب بودن: ویژگی های یک دوست خوب را در روابط خود نشان دهید.
• تشویق به گذراندن وقت با دوستان و ملاقات با افراد جدید: فرصت‌ هایی را برای فرزندتان فراهم کنید تا روابط اجتماعی و مهارت ‌های دوستی را تمرین کند.
• آموزش مکالمه و مهارت های تیم سازی: فعالیت ‌هایی مانند چت و حل مشکلات گروهی می‌ توانند توانایی ‌های دوستی کلیدی را ایجاد کنند.
• با نقل قول های دوستی الهام بگیرید: جملات نشاط آور در مورد ارزش دوستی را به اشتراک بگذارید.

نکته کلیدی این است که دانش، مثال ‌ها و تمرین ‌های لازم برای ایجاد دوستی ‌های قوی و سالم را در اختیار کودکان قرار دهیم. با آموزش این مهارت های ضروری زندگی، می توانید آن ها را برای موفقیت در ایجاد و حفظ ارتباطات معنادار آماده کنید.

این مقاله نیز با مطلبی که می خوانید مرتبط است: بازی نکردن کودک

مشکل کودکان در پیدا کردن دوست

عدم توانایی دوستیابی در کودکان و مشکل کودکان در پیدا کردن دوست، به محیط زندگی، خانواده ای که در آن رشد یافته اند و عوامل گوناگونی وابسته است. اما به طور کلی کودکان دوست دارند با دیگر بچه ها ارتباط برقرار کنند.

در صورتی که کودکی نمی تواند دوست پیدا کند و این موضوع رنج می برد؛ وظیفه والدین است که به او کمک کنند و در جهت پیدا کردن علت و رفع مشکل اقدامات لازم را انجام دهند.

چگونه عزت نفس در کودکان شکل می گیرد؟

عزت نفس زمانی شروع به رشد می کند که کودک احساس امنیت، دوست داشته شدن و پذیرفته شدن داشته باشد. این احساس از توجه و مراقبت مثبتی که در کودکی دریافت می کند شروع می شود.

همانطور که کودکان رشد می کنند، زمانی که آن ها قادر به استفاده از مهارت های جدید، دریافت تمجید و تقویت مثبت از والدین، و تجربه موفقیت در زمینه های مختلف مانند مدرسه، دوستان و سرگرمی ها باشند، عزت نفس آن ها افزایش می یابد.

وقتی کودکان عزت نفس سالمی داشته باشند، احساس اعتماد به نفس، توانمندی و پذیرفته شدن می کنند.

به مجله کودک یاری خانه امن خوش آمدید!

---